Arı Sokmasına Ne İyi Gelir?

Arı sokmasına ilk anda iğneyi çıkarmak, soğuk kompres yapmak ve bölgeyi sabunlu suyla yıkamak iyi gelir. Soğuk kompres uygulamak şişliği ve ağrıyı büyük ölçüde azaltır. Antiseptik, antibakteriyel ya da doktor onayıyla antihistaminik etkili kremler sürülebilir.

Arı Sokması Nedir?

Arı sokmasını, işçi arının (dişi) zehirli iğnesini deriye batırması sonucu meydana gelen ağrılı bir reaksiyon süreci olarak açıklamak mümkün. Zehrin vücuda yayılmasıyla birlikte giderek daha da şiddetlenebilen bu durum; kişiden kişiye hafif, orta veya şiddetli farklı etkilere yol açabiliyor. Söz konusu sorun ağırlıklı olarak profesyonel müdahale gerektirmese de kişilerin, arı sokması alerjisine karşı tetkik yaptırmaları öneriliyor.

 

Arı Nasıl Sokar?

Arı, vücudunu dik tutarak aşağıya doğru hareket ettiğinde, iğnesini hedeflediği canlıya doğrudan batırabiliyor. Bu iğneler, üzerlerindeki dişlerden (mikrosil) dolayı insan derisinden kolayca çıkamıyor. Bu nedenle arı geri çekilse de iğneyi çoğunlukla kurtaramıyor. İğnenin deride kalması sonucu ise arı, iç organlarına bağlı önemli bir uzvunu kaybettiği için dakikalar içinde canını kaybediyor. Diğer arı türleri iğnelerini defalarca kullanabiliyor olsa da bu durum, bal arılarının pek çoğunda mümkün olmuyor.

 

Bal Arısı Sokması ve Yaban Arısı Sokması Arasındaki Farklar Nelerdir?

Sarıca arı (yellow jackets) adlı wasp türleri, eşek arıları ve diğer bazı yaban arıları, bal arıları gibi kendi besin kaynaklarını üretmek yerine hazır besleniyor. Bundan dolayı söz konusu türler, diğer canlılara karşı daha saldırgan veya işgalci olabiliyor. Bal arısı sadece çiçekler ile kovanı arasında mekik dokurken, yaban arıları insanların besinlerini ele geçirmek amacıyla doğrudan yaşam alanlarına yaklaşabiliyor. Üstelik iğneleri mikrosilsiz olduğu için bu canlılar, hayatlarını riske atmaksızın düşmanlarını birden fazla kez sokabiliyor. Yaban arısı sokması sonucunda da bal arısı sokması ile benzer durumlar görülüyor. Ancak özellikle büyük yaban arıları daha fazla miktarda zehir pompalayabileceği için görülen semptomlar da daha belirgin olabiliyor.

Arı Sokmasına Ne Yapılır?

Arı sokması, iğnenin hacminden dolayı vücutta hemen hissedildiği için insanlar bunu anında fark edebiliyor. Acı hissedildiği anda ise ilk yapılması gereken, iğneyi vücuttan hızla çıkarmak! Çünkü aksi takdirde deride kalan iğne, venom adı verilen arı zehrini vücuda pompalamaya devam ediyor. Bu da belirtilerin çok daha geniş alana yayılmasına ve acının giderek artmasına yol açabiliyor. Bu aşamada iğnenin, deri asla sıkılmadan, dikkatli ve nazik bir şekilde tırnak ucu ile kazınarak çıkarılması gerekiyor. Çünkü deri sıkıldığında iğnedeki zehir kesesinin derinin içinde tamamen patlama olasılığı bulunuyor. Bu da ne yazık ki istenenin tam tersi sonuçlar anlamına geliyor. Derinin sıkılması, diğer yandan iğnedeki feromonları da harekete geçirebileceğinden diğer arıların da saldırı için gelme olasılığı bulunuyor.

Arı Sokması Sonrasında Neler Olur?

Arı sokması anında hissedilen ilk belirti, deriye batan yabancı cismin verdiği acı hissi oluyor. Fakat bu kolay tolere edilebilecek bir acı olmasına karşılık, asıl olumsuz etkileri apitoksin adlı arı zehri meydana getiriyor. İlk olarak bölgesel kızarıklık, ısınma/yanma hissi, ağrı, kaşıntı ve şişme olarak kendisini gösteren arı sokması, zehrin yayılması durumunda veya hassas bünyelerde daha ciddi semptomlara zemin hazırlayabiliyor.

 

Arı Sokması Alerjik Belirtileri Nelerdir?

Arı sokması durumunda hafif alerjik reaksiyon olarak;

• Sokulan bölge ve etrafında oluşan kızarıklık, şişme ve kaşıntılar,

Şiddetli alerjik reaksiyon olarak;

• Hırıltılı nefes alma,
• Gözlerde kızarıklık,
• Dudaklarda şişme ve morarma,
• Nefes darlığı,
• Kurdeşen,
• Boğaz ve dil şişmesi,
• Mide bulantısı,
• İshal,
• Baş dönmesi vb. pek çok anormal belirtinin ortaya çıkma olasılığı bulunuyor.

Arı Sokması Sonrasında Oluşan Şişliğe Ne İyi Gelir?

Arı sokmasından hemen sonra, şişliğin oluşmaması veya ilerlememesi için iğnenin vakit kaybetmeden tırnak ucu ile çıkarılması gerekiyor. Ardından bölgenin sterilize edilmesi ve üzerine soğuk kompres uygulanması, zehrin yayılmaması için atılacak en etkili adımları oluşturuyor. Bunun yanı sıra, sokulan bölgenin kaşınmaması ve kalpten yüksekte tutulması da diğer önemli gereklilikler arasında yer alıyor.

 

Arı Sokmasına Karşı Evde Ne Yapılabilir?

Arı sokmasına karşı evde bal dökme, amonyak sürme, sirke dökme gibi işlemler uygulanabilir ancak bunları yine de iğnenin çıkarılması, bölgenin temizlenmesi ve buz kompresi adımlarından sonra denemeyi tercih etmelisiniz.* 

*Söz konusu uygulamalar, kesinlikle tedavi önerisi niteliğinde değildir. Yaygın şekilde uygulanan yöntemleri belirtme amaçlıdır.

Arı Sokması Sonrasında Doktora Gidilmeli mi?

Arı sokması, evdeki imkanlarla etkileri hafifletilebilecek bir durum olduğu için çoğunlukla hekim müdahalesine ihtiyaç duymuyor. Şiddetli alerjik durumlarda ise en yakın sağlık kuruluşuna en kısa sürede başvurmak hayati önem taşıyor. Çünkü kişi daha önce arı sokmasına maruz kalmış olsa bile, yeni bir sokulmada ağır toksik veya alerjik reaksiyon oluşma riski devam ediyor.

Arı Sokması Tedavisi Nasıldır?

Arı sokması vakalarında hekimler, semptomların ağırlığına göre bir veya birden fazla tedavi yöntemini aynı anda uygulamayı tercih edebiliyor. Bunlar;

• Antihistaminik (alerji karşıtı) ilaçlar,
• Kortizonlu (iltihaplanma önleyici) ilaçlar,
• Albuterol (solunum gevşetici) ilaçlar,
• Oksijen tüpü desteği ve
• Anafilaksi (ciddi alerjik reaksiyon) durumunda adrenalin iğnesi uygulaması olabiliyor.

Şiddetli alerjisi bulunan kişilere ayrıca, vücuda artan dozlarda venom enjekte edilen immünoterapi adlı bir tedavi de uygulanabiliyor. Üç ila beş yıl sürebilen bu tedavi, zehre karşı bağışıklık geliştirilmesine yardımcı oluyor.

Arı Sokması Sonucunda İğne Kaldığı Nasıl Anlaşılır?

Arı sokması sonrasında vücutta iğne kalması, ciltte görülen küçük siyah veya kahverengi nokta, geçmeyen yoğun ağrı ve artan şişlik belirtileriyle anlaşılır.

Arı Sokması Kaç Saatte Zehirler?

Arı sokması sonucunda zehir vücuda birkaç dakika içinde etki etmeye başlar. Tehlikeli alerjik belirtiler ise genellikle ilk 30 dakika ile 3 saat içinde ortaya çıkar.

Arı Sokması Öldürür mü?

Arı sokması, kişide büyük alerjik reaksiyon varsa veya aynı anda çok sayıda arı soktuysa küçük bir ihtimal de olsa ölümcül olabilir. Alerjisi olmayan sağlıklı insanlarda ise genelde sadece ağrı, kızarıklık ve şişlik yapar.

Arı Sokması Kaç Günde Geçer?

Arı sokması genellikle ilk hafta geçer.

Arı Sokması Faydalı mı?

Arı sokması ölümcül olabilen ciddi alerjik tepkiler yaratabileceği için faydalı değildir.